|
گفتگو با استاد محمد عاطف رئيس
جمعيت اصلاح و انكشاف اجتماعي افغانستان
احمدفريد فرزاد
معرفت: استاد، لطف نموده کمی دربارة خود بگویید.
نام بنده محمد و «عاطف» تخلص میکنم. سیوهشت سال قبل در ولایت تخار
دیده به جهان گشودم، تعلیمات ابتدایی خود را در زادگاهم به پیش بردم و
بعد از کودتای هفت ثور رو به تعلیمات دینی نموده و در مدارس سنتی تخار
و کندز به فراگیری علوم اسلامی ادامه دادم. در بهار 1365 هـ ش، راهی
دیار هجرت شدم و در مدارس دینی صوبه سرحد به تکمیل درسهای دینی خود
پرداختم. در آغاز سال 1368 هـ ش به انستیتوت امام ابیحنیفه پیوستم و
در آن جا مرحلة ثانوی خود را تکمیل نمودم و سپس به دانشکدة اصول الدین
(تعلیمات اسلامی) دانشگاه دعوت و جهاد شامل شدم. در سال 1371 هـ ش از
دانشکدة مذکور فارغ گردیدم و در همان سال در چوکات دیپارتمنت عقیده و
فلسفه در کدر علمی دانشگاه دعوت و جهاد مقرر گردیدم و تا سال 1376 هـ ش
با نشیبوفرازهایي که دانشگاه مذکور داشت، همکار علمی بودم و بعد از
سقوط دانشگاه دعوت و جهاد، در مقاطع مختلف و برای مدتها با
دانشگاههاي عبدالله بن مسعود (دانشگاه تخار)، دانشگاه هیواد و دانشگاه
افغان در دیار هجرت همکاریهای علمی داشتم. در همین فرصت، مرحله علمی
ماستری خود را در زبان و ادبیات عربی از دانشگاه پنجاب در لاهور به دست
آوردم و بعداً در دانشگاه پشاور مرحله بعد از ماستری (ام فل) که مقدمه
دکتورا شمرده میشود، در رشته مقارنه ادیان به سر رسانیدم. در جریان
تحصیل، مسؤولیت اداره مرکز فرهنگی اسلامی افغانستان را از سال 1378 هـ
ش الی 1383 هـ ش بدوش داشتم.
بعد از سپریشدن یک سال از تأسیس جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی
افغانستان، در سال 1383 هـ ش، به اداره جمعیت اصلاح از طرف شورای
مؤسسان مکلف گردیدم، که تا حال در این راستا خدمت ميكنم.
معرفت: جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی
افغانسان چه وقت تأسیس شده است؟
جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی افغانستان، به تاریخ 4/4/ 1382 هـ ش از
وزارت عدلیه جواز رسمی فعالیتهای خود را به دست آورد، که قبل از اخذ
جواز، به نام «انجمن تعلیمی و فرهنگی مستقبل» فعالیت مینمود و قبل از
این نیز همزمان با دگرگونیهای سیاسی کشور، در سال 1381 هـ ش
فعالیتهای غیررسمی خود را جمعیت اصلاح در بُعد فرهنگی و تعلیمی، مانند
نشر ماهنامه مستقبل که بعداً به فصلنامة جمعیت اصلاح تبدیل گردید، در
شهر کابل ادامه میداد.
معرفت: جمعیت اصلاح عمدتاً چه اهدافی را
دنبال میکند؟
جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی افغانستان، به حیث یک ارگان اجتماعی در
کشور به فعالیت آغاز نمود و از طرف یک عده از جوانان و استادان
دانشگاههاي مختلف کشور تأسیس گردید. هدف تأسیس جمعیت اصلاح و انکشاف
اجتماعی افغانستان، در چند نقطه خلاصه شده میتواند.
نخست از همه تلاش ما این است تا در راستای بازسازی و انکشاف مادی و
معنوی کشور، در چوکات فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، فکری و اجتماعی سهم
بارزی داشته باشیم.
هدف دیگر جمعیت اصلاح، این است که ارزشهای ناب اسلامی در جامعه
نهادینه گردد و دستاوردهای مرغوب فرهنگ اصیل ملی ما در جامعه حفظ گردد.
جمعیت اصلاح در صدد آن است تا جلو یورش بیرحمانه فرهنگی، اخلاقی و
دینی غرب در جامعه گرفته شود و هویت دینی و اسلامی جامعه ما حفظ گردد.
جمعیت اصلاح تلاش مینماید تا فضای صلح، انساندوستی و برادری در جامعه
حاکم گردد و هر گونه گرایش نامطلوب، متعصبانه و تفرقهانگیز از جامعه
زدوده شود.
به خاطر تربیه و پرورش اندیشههای سازنده و کادرهای علمی و فنی که در
بازسازی مادی و معنوی جامعه سهم فعال داشته باشند، برنامههای مناسب
داشته و خود را مسؤول میدانیم.
یکی از اساسیترین اهداف ما پرورش فکری نسل جوان کشور (زنان و مردان)
بر اساس جهانبینی اسلامی است، نسلی که بتواند رستاخیز اجتماعی کشور را
به سوی آینده سعادتمند مادی و معنوی رهبری کند.
معرفت: شما در کدام عرصهها میتوانید
فعالیت داشته باشید؟
جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی افغانستان، به حیث یک ارگان اجتماعی و
مطابق اساسنامه خویش، میتواند در عرصههای مختلف فعالیت نماید؛ از
جمله ایجاد اتحادیههای صنفی، ترتیب و تنظیم حلقات دینی و آموزشی،
گشودن مؤسسات تعلیمی و خدماتی، پخش و نشر مجلات و یا ایجاد رسانههای
دیداری و شنیداری و همچنان تدویر هر گونه برنامههای فرهنگی، تربيوی و
یا آموزشی. که به فضل و مرحمت خداوندی و در نتیجه تلاشهای مستمر و
پیگیر اعضا، همکاران و همفکران خویش، توانسته است تا اکنون در بخشهای
فرهنگی و نشرات، بخش تعلیمی، بخش فعالیتهای عامه و بخش خدمات اجتماعی،
خدمات شایانی را تقدیم نماید، که به طور خلاصه نمونههای آن را یادآور
میشویم:
در بخش فرهنگی و نشرات، که هدف آن سهمگیری در همگانیشدن بینش اسلامی
و درک واقعیتهای اجتماعی در بین اقشار مختلف جامعه میباشد، تا اکنون
شماری از نشرات را تقدیم فرزندان وطن مینماید. هفتهنامه اصلاح ملی که
هفتهوار از کابل پخش میگردد و به اکثریت ولایات کشور توزیع میگردد و
از جمله پرتیراژترین و پرفروشترین هفتهنامهها به شمار میرود،
همچنان ماهنامه قافله که به عنوان یک نشریه تربیتی، فکری و علمی طی
تقریباً صد صفحه ماهوار از کابل نشر میگردد، برعلاوه از آن ماهنامه
ژوند که از دفتر ساحوی ولایت ننگرهار ماهوار پخش میگردد و ماهنامه
اذان که از طرف دفتر ساحوی ولایت وردك پخش میگردد. و برعلاوه از آن
برخی از جزوهها، پوسترها، کتابها و سیدیهای سمعی و بصری که حاوی
مطالب سازنده اخلاقی و اجتماعی میباشد، از مرکز و دفاتر ساحوی به شکل
منظم چاپ و تکثیر میگردد.
همچنان بخش فرهنگی بر آن است تا در راستای رشد و توسعه بینش دینی و
علمی هموطنان عزیز، تلاشهای خود را گسترش داده، یک دستگاه رادیو را
روی موج اف ام در کابل و سپس در ولایات دیگر کشور تأسیس نماید. همچنان
این بخش در تلاش تأسیس کتابخانههای علمی در شهرهای مختلف کشور است که
هماکنون در ولایات کابل و ننگرهار کتابخانههای مجهزی را در خدمت
جوانان و علمپروران کشور خود قرار داده است.
بخش فعالیتهای عام: جهت رشد و توسعه فکری و اجتماعی و همگامی هموطنان
عزیز با تحولات سرنوشتساز کشور، سیمینارها، کنفرانسها، کورسهای
درازمدت و کوتاهمدت معارف اسلامی و دورههای کوتاهمدت و درازمدت
تفسیر، حدیث و سیرت مطهر پیامبر اکرم(ص) و حلقات توجیهی، تعلیمی و تربیتی
را برگزار مینماید.
بخش تعلیمی: برای ارتقای سطح علمی هموطنان عزیز، به ویژه نسل جوان
کشور، قرار است کانونهای علمی و آموزشی تخصصی از قبیل مدارس، لیسهها،
انستیتوتها و دانشگاهها را تأسیس نماید تا کادرهای فنی و مسلکی را
تربیه و تقدیم کاروان علمی کشور نماید. که فعلا در چوکات سکتور خصوصی،
لیسههای اصلاح در ولایت ننگرهار، کابل، کندهار و بادغیس، کانون علمی
امام ابویوسف در جلالآباد و دارالمعلمین اصلاح در کابل شرف خدمت را
بدوش دارند.
بخش خدمات اجتماعی: در موسم رمضان و عید قربان به روي مستمندان دروازة
همکاری خویش را باز نموده و در جلب همکاری انسانهای خیراندیش تلاش
نموده است و توجه تجار ملی خود را به مردم بیبضاعت و آسیبزدة کشور
جلب مینماید. ما در آغاز همین سال برنامة نهالشانی را در مناطق مختلف
شهر کابل به راه انداختیم و صدها تن از اعضا و همکاران جمعیت اصلاح در
آن سهم گرفتند، که مردم و رسانههای مختلف کشور، از آن تقدیر و تمجید
نمودند.
در تأسیس اتحادیههای صنفی مانند جوانان، دکتوران، علما و دانشمندان
قدم گماشته که در توجیه ملت و جلب همکاری در بازسای کشور، با همدیگر
مفید واقع گردند؛ که همین اکنون در چوکات جمعیت اصلاح اتحادیه دکتوران
تشکیل یافته و در آیندههای نزدیک به فعالیت رسمی خود آغاز خواهد نمود.
بخش جوانان جمعیت اصلاح برنامههای بسیار مفید و مؤثری را برای رشد
استعدادهای جوانان و شگوفایی آن در ولایات مختلف کشور راهاندازی نموده
است؛ از جمله برنامه ستارههای معارف ولایت کابل بود ـ که ایشان
ستارههای حقیقی کشوراند ـ در این برنامه به اولنمرههاي عمومی 103
لیسه ذکور و اناث شهر کابل جوایز باارزشی به همکاری برخی از شرکتهای
تجارتی و تاجران کشور تقدیم گردید.
ما در راستای پخش و گسترش علوم دینی، دورههای کامل تفسیر قرآن
عظیمالشان را در ولایات مختلف آغاز نمودیم، که هزاران تن در آن تفسیر
قرآن عظیمالشان را فرا گرفتند و علاوه بر آن کورسهای کوتاهمدت فهم
قرآن، فهم حدیث و فهم سیرت را برای محصلین دانشگاههای مختلف کابل و
ننگرهار تقدیم نمودیم. از دو سال به این طرف برنامههای معارف اسلامی
که شامل عقیده، اسلامشناسی، سیرت نبوی، تاریخ اسلام و تاریخ تشریع
اسلام و مضامین دیگر میباشد، در مناطق مختلف دایر میگردد.
معرفت: جغرافیای فعالیت شما کدام ولایات
را احتوا میکند؟
جمعیت اصلاح، تا حال رسماً در ولایات ننگرهار، کنر، لغمان، تخار، کندز،
مزار، بغلان، میدانوردک، لوگر، کندهار، فراه، بادغیس، غور و فاریاب
فعالیت مینماید؛ ولی نشرات و مواد فرهنگی ما به همه ولایات به شکل
منظم میرسد، که توسط اعضاي جمعیت و شرکتهای نشراتی و پستی توزیع
میگردد.
معرفت: آيا ميان شما و ديگر نهادهاي
اسلامي داخل كشور هماهنگي وجود دارد؟
در ولایاتی که فعالیتهای جمعیت اصلاح رسماً وجود دارد، در قضایای مهم
اجتماعی، دینی و فرهنگیيي كه مطرح میشود، تلاش ما بر این است تا با
ارگانهای دیگر دینی در تماس باشیم و با ایشان همکاری تنگاتنگ داشته
باشیم. ما همواره در تلاش آن هستیم تا جهود و تواناییهای پراگنده
جوانان و روشنفکران مسلمان ما را در گوشه و کنار کشور منظم سازیم، تا
باشد که سد راه هجوم بیرحمانه تمدن و فرهنگ غربی شده بتوانیم. ما تا
اکنون با انجمنهای دینی در ولایات مختلف کشور تماس گرفتهایم، از جمله
انجمن اخلاق و معرفت در ولایت هرات، که از چند سال به این طرف جوانان
این نهاد دینی ـ فرهنگی در برنامههای مختلف جمعیت اصلاح اشتراک
میورزند، به ویژه جوانانی که از ولایت هرات به ولایات دیگر منتقل
میشوند، اکثراً در برنامههای تربيوی جمعیت اصلاح اشتراک مینمایند،
علاوه بر آن برخی از برادران جمعیت اصلاح در سیمینارهای مختلف انجمن
اخلاق و معرفت اشتراک ورزیدهاند. ما به این باوريم که تنها تنسیق و
هماهنگی نه، بلکه توحید و تشریک مساعی میتواند ما، کشور و امت ما را
از این بحران نجات دهد. ما در این چند دهه شاهد اختلافاتی بودیم که تا
اکنون نتایج تلخ آن از کام ملت بیرون نشده است؛ بناءً ما بر این باور
هستیم که هر قدمی که در راستای توحید مساعی گذاشته میشود، در حقیقت
گامی است در راه بهبود وضع اسفبار ملت و امت.
معرفت: نظر شما در مورد آينده حركت
اسلامي در افغانستان چيست؟
بعد از سپریشدن تجارب تلخ و شیرین سه دهه در آغاز جهاد و سپس
خانهجنگی در این کشور مسلمان و تلاشهای مذبوحانة دشمنان دین و وطن،
آیندة فکر اسلامی را روشنتر از گذشته میبینیم؛ زیرا تجارب نشان داد
که این کشور بر اساس ایمان، اين همه قربانیها را متقبل گردیده، ولی
متأسفانه از احساسات این ملت مسلمان استفاده سوء شده است و فعلاً فرصت
این رسیده که با دین و تصور دینی برخورد عاقلانه، هوشمندانه و با درک
واقعیتهای جهانی صورت گیرد و در چوکات جبهههاي فکری و فرهنگی، بلندتر
از چوکاتهای تنگ قومی، نژادی و سمتی برای آینده خود فکر کنیم. تا این
ملت که 99 فیصد آن را مسلمانان تشکیل میدهند، در گرد همین محور گرد
هم جمع گردند و راههای رشد و شگوفایی خود را تلاش نمایند. توجه نسل
جوان اعم از دختر و پسر به آموزههای دینی و درک چالشهای جهانی و
محلی، نمایانگر آیندة درخشان فکر اسلامی میباشد؛ ولی از فرزندان واقعی
حرکت اسلامی و فکر اسلامی خواستار وسعت نظر، دوراندیشی و پلانیزهنمودن
فعالیتهای آینده ایشان میباشد.
معرفت: انتظار شما به حيث مسؤول يك نهاد
رسالتمند اسلامی از جامعه چيست؟
جامعه مسلمان و دینپرور ما باید بدانند که عزت ما در سایة دین ماست؛
چنان كه حضرت عمر بن خطاب(رض) خلیفه دوم مسلمانان میفرماید: «ما قومی
هستیم که خداوند متعال ما را به اسلام عزت بخشیده، هر گاه عزت خود را
در چیز دیگری تلاش نمودیم، ذلیل خواهیم شد» انتظار ما از جامعه همین
است تا تلاش نمایند که حقیقت کشمکش اسلام و کفر و کشمکش تمدن اسلامی و
تمدن غربی را درک نمایند و در این راستا رسالت خود را درک نمایند و
برای ادای مسؤولیت خود گامهاي عملی بردارند، از سرمایههای مادی و
معنوی خویش هزینه کرده، تا نسل آینده خود را به دساتیر واقعی دین آشنا
سازیم و از پیروی فرهنگ و اخلاق دیگران خودداری نماییم. واقعیتها را
درک نموده، به مزخرفات بیاساس آنها فریب نخوریم.
معرفت: به عنوان آخرین سؤال بفرمايید که برنامة شما براي آينده كشور
چيست؟
برنامه جمعیت اصلاح و انکشاف اجتماعی افغانستان این است که با امکانات
دستداشته خود و از وسايلي که در توان ما است و با همکاری ملت دینپرور
خود، اسلام را به نسل آینده کشور به شکل یک نظام شامل و کامل قابل
تطبیق مفیدتر از همه نظامهای رایج در جهان معرفی نماییم و در تطبیق آن
از همه وسايل موجود استفاده نماییم، تا در دنیا و عقبی کامیاب و سرفراز
شویم. ما در تلاش آن هستیم تا از راه اصلاح افراد جامعه و آراستهساختن
ایشان به دین و ارزشهای دینی، زمینه را برای اصلاح جامعه آماده سازیم،
شعار ما اصلاح فرد، خانواده و جامعه است. |
