ترجمه: امين‌الله معتصم

نوآوری یعنی تولید افکار جدید به خاطر به کار بستن آن در پیشرفت و ترقی افراد و مؤسسات و بهره‌برداری از انرژی‌های نهفته در وجود خود جهت ایجاد راه‌حل‌های جديد؛ لذا نوآوری یا ابتکار در تمام عرصه‌ها به منزلة سنگ زیرین ترقی و پیشرفت به حساب می‌آید.
اینک اهمیت و فوائد ابتکار را به صورت اختصار بیان می‌کنیم.

اولاً: ابتکار یگانه راه پیشرفت و ترقی است:
دولت‌ها، مؤسسات و افرادی که ده‌ها سال به روشي یک‌نواخت فعاليت مي‌كنند، چانس زيادي براي پیشرفت و ترقي ندارند، چه بسا كه اين مؤسسات و دولت‌ها از كساني که به مراتب دیرتر از آنها شروع به فعالیت نموده‌اند عقب بمانند. و یا به سخن دیگر امکان ندارد مؤسسه‌يی بدون روش‌هاي ابتکاري، پیشرفت قابل ذکری را نصیب شود.
در عصر حاضر مثال‌های زیادی مبنی بر درست‌بودن این فرضیه سراغ می‌شود؛ به طور مثال جاپان بعد از جنگ‌جهانی‌دوم کاملاً ویران شد و دو شهر «هیروشیما و ناکازاکی» از نقشة آن کشور محو گردید و جاپان همانند بسیاری از کشورهای که امروز در اثر مداخلة آمریکا تن به ذلت می‌دهند، در تمام ابعاد خوار و ذلیل شده بود؛ ولی مشاهده نمودیم که این کشور دوباره سر پای خود ایستاده و تا جايي پيشرفت نمود که امروزه اقتصادش با اقتصاد ایالات متحده آمریکا وارد مسابقه می‌شود.

بازدید از جاپان:
در اوائل دهة هشتاد قرن گذشته از طرف شرکتی که در آن کار می‌کردم، عازم سفری طولانی به جاپان شدم، این سفر فرصت مناسبی بود تا با انجینیران آن دیار از نزدیک آشنا شده از طرز تفکر این ملت عجیب مطلع گردم؛ اتفاقاً سفرم مصادف بود با تیره‌گی روابط بین جاپان و اتحاد‌شوروی‌سابق بر سر بعضی از توليدات جاپانی؛ از انجینیران جاپانی سؤال کردم که آیا شما از تجاوز شوروي بر كشور خود ترسي نداريد؟ عده‌يی برایم پاسخ شگفت‌انگیزی دادند؛ خیلی خوشم آمد وقتی گفتند: ما در سرزمینی زنده‌گی می‌کنیم كه از معادن طبيعي كاملاً بي‌بهره است، حتا غیر از برنج تمام مواد ارتزاقی خود را از خارج تهیه می‌نماييم؛ لهذا ممکن نیست شوروی به خاطر اشغال کشوری که هیچ چیز ندارد خسارت‌های هنگفتي را متحمل شود و در مقابل چیزی به دست نیاورد، بناءً ما هیچ هراسی نداریم. پرسیدم پس راز این جنبش صنعتی بزرگ شما چیست؟ گفتند ما تمام معادن خود را از خارج تهیه کرده سپس از نو همانند آنها می‌سازیم تا چیزهای متنوعی داشته باشیم، ما جز عقل‌های خود سرمایة دیگری نداریم و یگانه چانس موفقیت ما همین است، هرجاپانی این حقیقت را می‌داند که اگر همیشه و به شکل دوام‌دار کار نکند می‌میرد، لهذا همة ما خود را وقف کار و فعالیت نموده‌ایم.

نمایشگاه توشیبا:
نمایشگاه توشیبا نمونه‌های زیادی از جدیدترین تولیدات این شرکت بي‌نظير را که در عرصه‌های مختلف ابتکار نموده، به نمایش گذاشته است؛ همچنین نمایشگاه‌های بزرگ دیگر مانند سونی، متسوبیشی، شارپ، سیکو و غیره همانند توشیبا توليدات خود را به نمایش می‌گذارند.
در نمایشگاه توشیبا به ابزاری از قبیل وسايل کمپیوتر، سینما، روش‌های متنوع پخش نور، و روش‌های کنترول خانه از داخل و خارج و... برخوردم که در آن زمان انسان فکر می‌کرد شاید خواب می‌بیند؛ تمام این دیدنی‌ها حدود سی‌سال قبل بود؛ جاپانی‌ها با ایجاد انقلاب در روش‌های تدریس، اداره، بازاریابی و... مستحق اين همه پیشرفت و ترقی شدند.

چین در مسیر ترقی:
سفرهای زیادی به چین داشتم و در هرسفر چیز جدیدی را کشف کردم؛ حتا به نوعی یقین رسیدم که روزی این کشور قهرمان اقتصاد جهان خواهد شد؛ انتظار من این است که روزی چین نبض اقتصاد اروپا و آمریکا را به دست گرفته در مرکز اقتصاد جهان قرار گیرد. سؤال این جا است که این کشور چگونه توانست بعد از چند دهه عقب‌مانده‌گی و به خواب رفته‌گی بیدار شود و بعد از پشت‌سرگذاشتن سیطرة اروپا در جنگ‌های مشهور به نام افیون اول و دوم که طی آن بریتانیا بر حسب معاهدة ذلیل کننده، چین را وادار نمود به آن کشور اجازه دهد علناً افیون را در تمام نقاط چین به فروش رساند و تا پنجاه سال هانگ كانگ را به بریتانیا بفروشد؛ سر پای خود ایستاد شود.
به اساس شناختی که من از چین دارم و به دليل باور عده‌يی از اشخاص مخلص چینی؛ تا زمانی که این کشور در دهلیزهای تنگ و تاریک نظام ماویستی گذشته خزیده بود، یک قدم به سمت پیشرفت و ترقی حرکت نکرد؛ تا بالآخره تصمیم بر این شد که خود را از قیدوبندهای آن نظام برهاند؛ از آن به بعد کارخانه‌های چینی قادر شدند تولیدات خود را با جدیدترین شیوه‌های ابتکاری و بازاریابی در بازارهای جهانی عرضه کنند و در قسمت پایان‌آوردن قیمت‌ها با ایالات متحده وارد رقابت شوند، چون هزاران تاجر از ایالات متحده و دول غربی به قصد خرید از کارخانه‌هاي کوانگچو، شانگهاي و شهرهای بزرگ صنعتی چین، به این شهرها هجوم آوردند؛ حتا بسیاری از کارخانه‌های شناخته شدة جهان به خاطر ارزانی مصنوعات چینایی، برخورد بی‌تکلف مردم آن کشور و آسانی پیمان‌های تجارتی این مرزوبوم، ساخت‌وساز ابزار و وسايل خود را به کارخانه‌های چین سپردند. اگر چين ابتکار و نوآوري را به عنوان یگانه راه پیشرفت و ترقی انتخاب نكرده بود، هرگز قادر نبود به مقام و منزلتي كه امروز قرار دارد برسد.
لهذا جاپان و چین دو الگوي زنده و موجوداند كه بايد کشورهای اسلامی به آنها اقتدا كنند. واقعیت این است که ممالک اسلامی تا هنوز در گوشة دهلیزهای تاریک خود خزیده‌اند و قصد جنباندن چیز ساکنی را ندارند، حتا از نوآوری می‌ترسند و از شعار پیشرفت و ترقی به خود می‌لرزند.
شکی نیست که دست‌آوردهای سرسام ‌آور عصر حاضر، رابطة محکمی با ابتکار ماشین‌ها و وسايل جدید و روش‌های تولیدی دارد که در گذشته وجود نداشت. سال 1978م در شرکت ساختمانی «خانه‌های پیش‌ساخته» کار می‌کردم از طرف آن شرکت عازم فنلند شدم، در آن کشور به چیزهای عجیب و غریبی برخوردم، آنها یک شهر کامل را در چند هفته می‌ساختند و ساخت یک خانة دو طبقه فقط چند روز را در بر می‌گرفت. راز این مسأله در این بود که مردم آن دیار بعد از جنگ‌جهانی‌دوم و خرابی‌های که در بسیاری از ممالک بر جا گذاشته بود، مجبور بودند به زودترین فرصت ممکن خانه‌ها را از نو بسازند، این موضوع آنها را بر آن داشت تا روش جدید و بی‌سابقه‌يی برای ساختن تعمیر ابتکار کنند، در قالب‌های آهنی مخصوص یک دیوار کامل با تمام امکانات برق، آب، تبدیل هوا و لوله‌کشی را می‌ریختند، آنگاه دیوار را به کوره‌های که مخصوص آن کار درست شده بود می‌گذاشتند تا زودتر خشک شود، بعد از خشک‌شدن، سیستم آب و برق آن را تنظیم نموده آمادة ساختن خانه می‌کردند؛ آنها برای ساختن چنین دیوارهایي روزانه ده‌هامرتبه دست به کار می‌شدند و در نتیجه دیوارهایي که برای ساختن یک شهر کامل لازم بود در ظرف کم‌تر از یک‌ماه آماده می‌شد؛ سپس آن دیوارها را توسط جرثقیل برداشته و به هم وصل می‌کردند تا در کوتاه‌ترین وقت ممکن خانة مجهز ساخته شود؛ در حالی که می‌بینیم ساختن یک تعمیر به روش تقلیدی ماه‌ها و ساختن یک شهر چندین سال را در بر می‌گیرد.

فورد و خط توليد:
در ابتدای تأسیس کارخانه‌های ساخت موتر، برای ساختن یک عراده موتر وقت زیادی صرف می‌شد، تا «فورد» آمد و خط توليد را ابتکار نمود، از آن پس یک موتر حین ساخته شدن روی این خط عبور مي‌کند و هرخط بدون این که وقت زیادی را صرف نموده باشد یکی از پرزه‌جات آن را سر جایش مي‌گذارد، در نتیجه در وقتی کوتاه تعداد زیادی موتر ساخته می‌شود.

رستوران‌های قدیمی:
چه‌قدر خنده‌آور است منظر جمعی از مردم که پیرامون صاحب رستوران حلقه می‌زنند و صدای‌شان به آسمان بالا می‌رود و چه بسا به علت دیررسیدن غذا به همدیگر سخنان زشت می‌گویند، با وجود آن هم سبب نرفتن بسیاری از مردم به این رستوران‌ها ازدحام شدید است. در حالی که می‌بینیم رستوران‌های عصری با روش‌های جدید تهیة غذا به شکل ساندویج از انواع مختلف و بسته‌بندی جالب و صندوق حساب‌های زیادی که امروزه در رستوران‌های عمومی آمریکا و کشورهای پیشرفته مروج است، هم خدمات گسترده‌تر است و هم تعداد زیادی از مراجعين را بدون كوچك‌ترين مشكل و كم‌ترين معطلي پوشش می‌دهد.
انسان امروزی و اختراعات آن، هم از نگاه نوعیت و هم از نظر کمیت جهشی سهم‌گین را در راستای خدمات از طریق حرفه‌های مختلف ایجاد نموده است.
چقدر دردآور است جمع‌شدن انبوه مراجعین در پشت دروازه‌های دواير دولتی ما و تا چه اندازه روند معاملات را کند می‌کند، و چه زیاد می‌شنویم عبارت «فردا بیا» را که ورد زبان عده‌يی از کارمندان دولتی شده است؛ اما بعد از این که روش تنظیم نوبت مراجعین با توزیع شماره ابتکار شد، هر مراجعه‌کننده از قبل می‌داند که چه وقت مراجعه کند تا با وقت دیگران تداخل نداشته باشد. مؤسساتی که از این روش استفاده می‌کنند، صدها و هزاران معامله را در مدتی کوتاه سروسامان می‌دهند. ادامه دارد...